ÇEKÜL Gelecek Akademisi’nin Alanda Eğitimler Programı kapsamında “Kentsel Mimarlık Mirası ve Koruma Sorunları” başlıklı eğitim 19-20-21 Kasım 2025 tarihlerinde Muğla Menteşe’de yapıldı. Tarihi Kentler Birliği üyesi dokuz belediyeden 19 teknik personelin katılımıyla gerçekleşen eğitim, tarihi Konakaltı İskender Alper Kültür Merkezi’nde Menteşe Belediye Başkanı Gonca Köksal Aras’ın açılış konuşmasıyla başladı.
Başkan Köksal Aras, “Bugün burada şehir plancısı bir belediye başkanı olarak böyle bir programa ev sahipliği yapmak benim için çok kıymetli. Muğla ve Menteşe korumacılık anlamında ülkemizin en özel şehirlerinden biridir. Dönemin Belediye Başkanı Erman Şahin ve o dönemde Muğla’da görev yapan Mimar Oktay Ekinci’nin yoğun çalışmaları sonucu, 1970’li yılların başında Türkiye’nin ilk koruma amaçlı imar planı Muğla’da hazırlanmıştır. Daha sonra seçilen belediye başkanlarımız da bu bilinci yaşatmıştır. Kentimiz tarihi dokusu, yüzyıllardır uyum içinde yan yana duran evleri, meydanları, sokakları ve yaşam kültürüyle bugün hâlâ kendini koruyabilen nadir kentlerden biridir. Menteşe’nin sokaklarında yürürken, aslında yaşayan bir açık hava müzesinde dolaşırsınız. Burada, bu iki günde bu deneyimi keyifle yaşamanızı temenni ediyorum” dedi.
Başkan Köksal Aras, ÇEKÜL Vakfı kurucusu Metin Sözen’i de anarak konuşmasını sonlandırdı: "ÇEKÜL Vakfı ve Tarihi Kentler Birliği’nin yürüttüğü bu programı çok önemsiyoruz. Bu vesileyle Vakfın Kurucu Başkanı olan ve geçtiğimiz aylarda kaybettiğimiz değerli hocamız Prof. Dr. Metin Sözen’i de saygı ve sevgiyle anıyorum. Kendisine bakış açımıza yaptığı katkılar ve çalışmaları için minnettarız.”
Başkanın konuşmasının ardından şehir plancısı Tuğçe Çevik Işık, “Menteşe’de Koruma Anlayışının Tarihsel Gelişimi ve Planlama Yaklaşımları”, arkeolog Dr. İsmail Ernur Öztekin “Muğla Kent Tarihi ve Kültürel Mirası Koruma Projeleri 2024-2029”, mimar Gizem Akpınar “Çıkmaz Sokak Nereden Çıktı?” ve mimar Ezgi Yaman “Cumhuriyetle Şekillenen Yeni Kent Meydanı” başlıklı sunumlarıyla Cumhuriyet’in ilk yıllarından günümüze Menteşe’nin kent yapılanmasının nasıl şekillendiğini, tarihi yapılarının ve arkeolojik mirasının nasıl korunduğunu ve kentin karakteristik unsurlarını aktardılar.
Sunumların ardından, ilk gün Konakaltı Kültür Merkezi, Kütüphane, Büyükşehir Başkanlık Binası (eski Adliye), Hamdi Doğruel Evi, Zabıta Binası, Fen İşleri Binası, Şerefliler Evi, Kocamustafendi İlkokulu, Yeşilay (Eski Ziraat Bankası) ve Kurşunlu Camisi gezildi.
İkinci gün, Balcıoğlu Hanı, Yarım Han, Bıcılar Hanı, Saat Kulesi, Bakırcılar Arastası, Şadırvan Meydanı, Arasta, Zahire Pazarı, Çift Cumbalı Ev, Kavaklı Camisi, Sekibaşı Hamamı, Havana Sokak, Hekimbaşı Sokak, Sucular Sokak, Sosyal Yardımlaşma Evi ve Özbekler evi gezildi. Ardından Menteşe’nin merkezinde geniş bir kapalı alanda kurulan Perşembe Pazarı dolaşıldıktan sonra, Saburhane Meydanı’nda tarihi bir evde yaşayan Mimar Ertuğrul Aladağ ziyaret edildi. Aladağ Saburhane’deki eski kent yaşamı ve Muğla’daki tarihi pek çok yapıya imza atmış olan Mihail Kostaninoğlu nam-ı diğer Filvari Usta hakkında bilgi verdi. Sohbetin ardından kent gezisi Apostol Hanı, Şemsi Ana Mezarı, Konakaltı ve Ulu Cami Sokakları ile tamamlandı.
Eğitimin üçüncü ve son günü Türkiye’nin inilen tek yaylası olan Karabağlar Yaylası’na gidildi. Kendine özgü dokusuyla, birimleriyle, kahveleriyle yan yana camileriyle yaylada yaşam kültürüne dair hoş hikâyeler paylaşılan gezi Narlı Kahve’de yenilen yemek ve sertifika töreniyle sonlandı.
